HWat betekent AI voor onze sector?
De OVAL heeft in haar position paper een duidelijke koers gekozen: AI moet de professionaliteit versterken, maar nooit de menselijke maat vervangen. Dit gaat over het werk van onze professionals. Maar wat betekenen de veranderingen door AI voor de arbeidsmarkt, en voor onze gezondheid en vitaliteit?
De wereld van werk verandert razendsnel. Waar kunstmatige intelligentie enkele jaren geleden nog vooral als sciencefiction werd gezien, is AI inmiddels in vrijwel iedere sector niet meer weg te denken.
We hebben dit in de jaren 80 meegemaakt maar nu gaat het sneller
De huidige AI-verschuiving doet sterk denken aan de computerrevolutie van de jaren ’80. Toen zorgde automatisering ervoor dat vooral laag- en middelbaar opgeleiden, werknemers met routine-taken en fabrieksarbeiders hun banen verloren doordat machines en computers hun werk sneller en goedkoper konden overnemen. Omdat nieuwe banen vaak andere vaardigheden vereisten, konden veel mensen niet makkelijk omscholen, wat leidde tot blijvende werkloosheid en grotere ongelijkheid.
Maar er ontstonden ook compleet nieuwe functies. In die periode had ik een bedrijf dat zich richtte op omscholing, en we hebben duizenden mensen opgeleid tot onder andere ICT-specialisten, data-analisten en systeembeheerders. De mensen die wij toen omschoolden, kwamen uit uiteenlopende beroepsgroepen waarvoor op dat moment weinig vraag was op de arbeidsmarkt. Voor hen bood de opkomst van automatisering juist de kans om weer aan het werk te komen.
Maar er is één groot verschil AI is sneller, breder en dieper dan eerdere technologieën. En een technologie die menselijke cognitie automatiseert. Dat maakt de verandering misschien nog ingrijpender.
Met de komst van AI verandert de inhoud van functies sterk. Waar automatisering en robotica vooral laaggeschoold werk vervingen, zien we nu dat juist de creatieve én analytische beroepen onder druk staan. In de creatieve sector worden taken zoals beeldbewerking, tekstschrijven en ontwerpen steeds vaker door AI ondersteund of deels overgenomen. Ook in de accountancy kan AI razendsnel analyses uitvoeren, controles automatiseren en rapportages opstellen. Hierdoor verschuift de rol van professionals naar interpretatie, begeleiding en kwaliteitsborging.
Kortom: de AI-verschuiving raakt de kern van werk dat we eerder als “typisch menselijk” zagen. Dat heeft impact op werkenden ook in onze sector. De vraag wordt steeds nadrukkelijker: kan iemand zich blijven ontwikkelen in zijn functie, of dreigt uitval door taakverzwaring en stress?
Technologische verandering heeft ook impact op gezondheid en vitaliteit
Niet de verandering zelf is het probleem, maar hoe wij ermee omgaan.
Uit de geschiedenis weten we dat technologische vooruitgang vaak leidt tot minder fysieke belasting, maar tegelijkertijd tot meer stress, onzekerheid en mentale druk. Dat zagen we al bij de introductie van de computer: de opkomst van RSI-klachten en toenemende werkstress. Nu dreigen vergelijkbare verschuivingen maar op grotere schaal.
Zonder goede begeleiding kan AI leiden tot:-verlies van autonomie -baanonzekerheid -burn-out en mentale klachten. Voor ons als professionals is het daarom belangrijk deze ontwikkelingen goed te monitoren. Zodra we signalen oppikken, moeten we organisaties en werknemers ondersteunen bij een gezonde manier van veranderen. Dat doen we door oplossingen te ontwikkelen die aansluiten bij menselijke behoeften.
Laat technologie niet leidend zijn maar zorg dat de mens er beter van wordt. Alleen dan kunnen we werken aan welzijn én duurzame inzetbaarheid.
Een sector die knelpunten tijdig kan signaleren
Onze sector zit op een unieke plek in de arbeidsmarkt. Wij zien als eersten waar mensen vastlopen en waar banen verdwijnen. OVAL stelt daarom terecht dat technologie juist moet worden ingezet om dat zicht verder te verbeteren. Een goed voorbeeld is de Work Ability Index (WAI).
Dit instrument kan helpen om tijdig te zien waar functies onder druk staat, de impact van digitalisering op individuen en kan preventief ondersteunen bij groeiende belasting.
De WAI wordt zo niet alleen een thermometer van werkvermogen, maar ook een kompas in een turbulente arbeidsmarkt.
Conclusie
De AI-revolutie brengt kansen én stress met zich mee.
Onze sector kan een cruciale rol spelen in het begeleiden van werkenden en werkzoekende bij deze verandering. Door beter te meten, eerder te signaleren en persoonlijk te ondersteunen, kunnen we ervoor zorgen dat technologie de mens vooruit helpt niet voorbij rent.
De toekomst van werk is niet mens vs. machine. Het is mens mét machine en wij helpen die samenwerking gezond en duurzaam te maken.
Heeft u vragen over uw specifieke situatie of wilt u sparren over een lopend dossier?
Neem gerust contact op met Xynthesis wij denken graag met u mee.
